Festiwal KODY 2017 - Ignacy Zalewski „Missa sine nomine”

IGNACY ZALEWSKI „MISSA SINE NOMINE”

SPEKTAKL – KANTATA

zamówienie festiwalu KODY* / premiera

reżyseria: Jerzy Machowski

Wykonawcy:

Leszek Lorent – instrumenty perkusyjne

Łukasz Hodor – puzon

Dariusz Plichta – puzon

Jacek Namysłowski – puzon

Michał Tomaszczyk – puzon

CHÓR KAMERALNY VARSOVIAE REGII CANTORES

Joanna Maluga – dyrygent

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Kolekcje” – priorytet „Zamówienia kompozytorskie”, realizowanego przez Instytut Muzyki i Tańca.

„Missa sine nomie”, czyli dosłownie „Msza bez nazwy", to tradycyjna nazwa powstałego w Renesansie takiego umuzycznienia „ordinarium missae”, w którym kompozytor operuje wyłącznie skomponowanym przez siebie materiałem dźwiękowym. W opisywanej „Mszy” swobodzie kompozytorskiej podlega nie tylko materiał muzyczny, ale do pewnego stopnia również materiał literacki, wpływając na kontekst odbioru tradycyjnego tekstu i cyklu jako całości.

Dziewięcioczęściowa "msza" (wszystkie części następować będą po sobie „attaca”) będzie stanowiła innowacyjny wkład w refleksję nad umuzycznieniem cyklu mszalnego, tak w warstwie czysto kompozytorskiej (śpiew biały, w kierunku śpiewu tradycyjnego, oraz bogate spektrum nieklasycznych technik wokalnych) jak i tekstowej, która, prócz tekstu „ordinarium missae” zawierać będzie też wiersze i poematy Adama Mickiewicza, Józefa Czechowicza i Jana Kasprowicza. Wybrane utwory literackie stanowić będą refleksję nad tekstem tradycyjnym cyklu mszalnego. W utworze znajdują się cytaty melodyczne z dwóch znanych pieśni ludowych: kurpiowskiej – „Zaśweć niesiondzu” i lubelskiej – „Kare konie.”

Chórowi mieszanemu towarzyszyć będzie bogaty zestaw multiperkusyjny traktowany solistycznie oraz kwartet czterech puzonów (w partii którego również użyty zostanie wachlarz współczesnych środków wyrazu, oraz wielość różnego rodzaju tłumików). Forma dzieła będzie posiadać swoistą dramaturgię przygotowaną specjalnie przez reżysera na prawykonanie utworu.

Tak pomyślane dzieło, z uwagi na skład, sposób traktowania głosu i planowane środki wyrazu, oraz dobór tekstu jest utworem oryginalnym, którego innowacyjność nie zamyka się wyłącznie w warstwie technicznej, ale również w koncepcji takie zestawienia tekstów (teksty sakralne i teksty poetyckie) i składu wykonawczego. Walory edukacyjne utworu zawierają się w nowoczesnym podejściu do tradycji, również polskiej tradycji ludowej, wykorzystaniu pełni możliwości brzmieniowych i technicznych instrumentów oraz nietypowym traktowaniu chóru.

Nadanie „Missa sine nomine" Ignacego Zalewskiego cech performatywnych wzbogaci odbiór utworu i poszerzy jego kontekst. Działania sceniczne, jakie podejmą wykonawcy instrumentaliści i wokaliści będą miały na celu zwrócenie uwagi odbiorców na zagadnienie rytuału. Aspekt sceniczny, teatralizacja utworu „Missa sine nomine" będzie badała aktualną granicę między koncertem a rytuałem, między doświadczeniem estetycznym a metafizycznym.

Utwór powstał w latach 2016-2017 roku na zamówienie Międzynarodowego Festiwalu Tradycji i Awangardy Muzycznej KODY.